Φρέσκα

Κατερίνα Καλογεράκη: «Nα μείνεις ατόφιος, ακόμα και όταν όλα γύρω σου γκρεμίζονται»

Η αγαπημένη μας φίλη μιλά στο LIFO.gr και παρουσιάζει τους ανθρώπους και τις ιστορίες τους πίσω από τα μοναδικά πρότζεκτ της.

Από τον ΒΑΓΓΕΛΗ ΜΑΚΡΗ

Πηγή: www.lifo.gr

Με ένα πλούσιο βιογραφικό τριών δεκαετιών στον χώρο της φωτογραφίας, με τις φωτογραφίες της να κοσμούν ιδιωτικές συλλογές σε Ευρώπη και Αμερική, με συνεργασίες που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα πελατών από περιοδικά μέχρι μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, η εισαγωγή ίσως να είναι περιττή για την Κατερίνα Καλογεράκη. Με μόνιμη έδρα το Λονδίνο αλλά και όνειρο την επιστροφή στην πατρίδα («Με τόση ασχήμια παντού γύρω μας αποφάσισα πως προτιμώ την «ασχήμια» του τόπου μου») η Κατερίνα Καλογεράκη συνεχίζει ασταμάτητα να φωτογραφίζει τους ανθρώπους και τις ιστορίες τους. Την ακούμε στην συνέντευξη που παραχώρησε στο LIFO.gr
— Έχετε δουλέψει για κάποια χρόνια ως φωτορεπόρτερ. Εάν σας έλεγα να δείτε σήμερα εκείνη την περίοδο της ζωής σας, ποια λάθη θα λέγατε ότι θα μπορούσατε να είχατε αποφύγει;
Τα λάθη που κάναμε ως νέοι, παρόλο που μπορεί να έμοιαζαν μεγάλα τότε, όταν κάποιος δεν κατέχει θέσεις εξουσίας και δύναμης, πιστεύω πως συνολικά είναι αμελητέα. Τα τότε λάθη μου ήταν στις προσωπικές μου σχέσεις, παρά στο εργασιακό μου περιβάλλον. Όταν δούλεψα ως φωτορεπόρτερ ήμουν 19 χρονών. Ο ενθουσιασμός μου, η χαρά και η ενέργεια που αντλούσα από την δουλειά μου ήταν τεράστια. Πιστεύω πως το κυριότερο σημείο φθοράς της συγκεκριμένης δουλειάς ήταν ο ρόλος μου ως πολύ νέας γυναίκας σε ένα καθαρά ανδροκρατούμενο περιβάλλον (δεν υπήρχαν άλλες γυναίκες φωτορεπόρτερ στην Ελλάδα τότε). Λόγω ηλικίας και απειρίας δεν κατάλαβα πόσο ευάλωτη ήμουν στον συγκεκριμένο χώρο και πολλές φορές υπήρξαν διάφορες κωμικοτραγικές σκηνές που πια μετά από όλα αυτά τα χρόνια τις σκέφτομαι και γελάω, αλλά τότε θα μπορούσαν να είχαν καταλήξει άσχημα.

©Katerina Kalogeraki, Ordinary People, Anastasia Kalou

– Σε μια συνέντευξη στη LIFO o φωτογράφος Antoine d’ Agata έχει δηλώσει: «Δεν κρίνω, έναν φωτογράφο μόνο από τις φωτογραφίες που τραβάει, αλλά και από το τι άνθρωπος είναι: τι λογαριασμό έχει στην τράπεζα, πώς είναι στις σχέσεις του με τους ανθρώπους, με την οικογένειά του. Δεν είναι ξεχωριστά πράγματα η εργασία και η ζωή, για μένα είναι ένα και το αυτό». Έχοντας διανύσει μια πορεία ετών στον χώρο της φωτογραφίας, ποια είναι η γνώμη σας για αυτή την τοποθέτηση; Είναι η ζωή και η εργασία σας ένα και το αυτό;
Παρόλο ότι από τότε που γεννήθηκε ο γιος μου αφιέρωσα πολύ μεγαλύτερο χρόνο σε εκείνον και λιγότερο στη φωτογραφία, όλες οι εργασίες μου έχουν κέντρο τον άνθρωπο «Η Γη του Πατέρα μου», «Συνηθισμένοι Άνθρωποι/Γεφυρώνοντας Πολιτισμούς», αλλά και άλλες λιγότερο δημοσιευμένες δουλειές μου, έχουν χαρακτήρα αυτοβιογραφικό. Όλες οι εργασίες μου έχουν αυτοαναφορικό χαρακτήρα και ξεκινάνε από τον άνθρωπο και τη σχέση του με το περιβάλλον. Η δουλειά μου για μένα είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη ζωή μου, αναπόσπαστο κομμάτι της, ήταν και είναι μέρος της ταυτότητας μου που τη χρησιμοποιώ για να επικοινωνώ προς τα έξω.   Τα κύρια θέματα που πάντα με απασχολούσαν, αφορούν την ταυτότητα, πατρίδα, ξενιτιά, μειονότητες, την οικογένεια, τον εαυτό μου ως οντότητα στους χώρους που ζω. Προσωπικά η φωτογραφία είναι το μέσο που χειρίζομαι για να καταλάβω εμένα την ίδια, αλλά και την ζωή των ανθρώπων γύρω μου. Το μέσο που χρησιμοποιώ για να «προβάλω» ανθρώπους, καταστάσεις, γεγονότα και ιδέες σ’ ένα ευρύτερο κοινό. Όσο για τον λογαριασμό μου στην τράπεζα, ποτέ δεν ήταν ένας λογαριασμός που έφτασε ψηλά, το αντίθετο θα έλεγα.
— Ποιος είναι ο μεγαλύτερος συμβιβασμός που έχετε κάνει ως φωτογράφος, εάν έχετε κάνει, και για ποιο λόγο σας έχει στοιχίσει, εάν σας έχει στοιχίσει ο συμβιβασμός αυτός;
Ο μεγαλύτερος συμβιβασμός είναι το να τραβάω φωτογραφίες από εμπορικούς χώρους για τον μοναδικό λόγο του να εξασφαλίσω τα προς το ζην. Ευτυχώς οι χώροι δεν είναι πολλοί, αλλά το θεμιτό θα ήταν να μπορούσα να ζω χωρίς να βασίζομαι σε αυτούς. Αυτό μεταξύ άλλων θα προϋπέθετε μια άλλη καταγωγή που δεν την έχω, αλλά και δεν θα ήθελα να την είχα, γιατί νιώθω καλά με αυτήν που έχω.   Συχνά σκέφτομαι το «αγαθό» σκεπτικό και πόθο της νιότης μου που με οδήγησε να ακολουθήσω το όνειρο του να γίνω φωτογράφος, χωρίς ουσιαστικά να έχω το οικονομικό υπόβαθρο που συχνά συναντώ ανάμεσα σε φωτογράφους που γνωρίζω. Φυσικά θα προτιμούσα να χα όλον τον χρόνο να δουλέψω σε προσωπικές μου εργασίες παρά να τον ξοδεύω σε ανούσιες δουλειές όμως είμαι σίγουρη πως υπάρχουν πολλοί χειρότεροι συμβιβασμοί από τον δικό μου οπότε ας μην παραπονιέμαι!  Άλλη εξίσου αξιοσημείωτη ήταν του Αμπντουλιαχι Σίρβα, μεγαλοχειρούργου από την Σομαλία, που ενώ είχε 2 νοσοκομεία στην χώρα του και δούλευε 25 χρόνια ως καταξιωμένος χειρούργος, μετά την άφιξη του στην Βρετανία, δεν μπορούσε να βρει καμία δουλειά γιατί ποτέ δεν του αναγνώρισαν τα προσόντα του…

Άλλη εξίσου αξιοσημείωτη ήταν του Αμπντουλιαχι Σίρβα, μεγαλοχειρούργου από την Σομαλία, που ενώ είχε 2 νοσοκομεία στην χώρα του και δούλευε 25 χρόνια ως καταξιωμένος χειρούργος, μετά την άφιξη του στην Βρετανία, δεν μπορούσε να βρει καμία δουλειά γιατί ποτέ δεν του αναγνώρισαν τα προσόντα του…©Katerina Kalogeraki, Ordinary People, Mr Abduliahi Shirwa

— «Η Γη του πατέρα μου» είναι ένα προσωπικό σας προτζεκτ και ένα από τα αγαπημένα μου. Παρατηρώντας τις φωτογραφίες μου δημιουργήθηκε η αίσθηση ότι η Ελλάδα αυτή σιγά-σιγά σβήνει. Ότι η ζωή σήμερα ακόμα και για αυτούς που αναζητούν τα λίγα παραμένει σκληρή. Ποιος ήταν ο στόχος σας μέσα από αυτό το προτζεκτ; Με ποιο τρόπο θα θέλατε να δει ο θεατής αυτές τις φωτογραφίες;
Λίγα έχουν απομείνει από τον τρόπο ζωής που μεγάλωσαν οι πατεράδες μας. Θα έλεγα πως η Ελλάδα της «Γης του Πατέρα μου» έχει σχεδόν ήδη σβήσει. Η τωρινή οικονομική κρίση και τα ζητούμενα απ’ την Ελλάδα έχουν παίξει τεράστιο ρόλο, αν και η αλλαγή της ζωής εκείνης είχε ξεκινήσει πολύ πιο πριν και φυσικά οι παράγοντες είναι πολλοί και σε συνδυασμό με πάρα πολλά άλλα πέρα από τα όρια αυτής της συνέντευξης.   Οι λόγοι που ξεκίνησα την “Γη του Πατέρα μου” και τη συνέχισα για πολλά χρόνια ήταν καθαρά προσωπικοί. Αναζήτηση ταυτότητας, πολιτισμικός διχασμός σε συνδυασμό με τις αρχές της πατριαρχικής οικογένειας, που διέκριναν την ζωή στην Κρήτη και η εμμονή μου για έρευνα μου έδωσαν την ώθηση για να ξεκινήσω. Αυτό μαζί με την αγάπη μου για επαφή με ανθρώπους που ήξερα από την παιδική μου ηλικία και η περιέργεια μου να καταλάβω περισσότερα για αυτούς, αλλά και για ‘μένα την ίδια, επίσης βοήθησε. Το ότι τελικά οι ντόπιοι με αγκάλιασαν και με δέχτηκαν ως δική τους ήταν μεγάλο μέρος της εργασίας αυτής.
Το μεγαλύτερο θα έλεγα, γιατί χωρίς την αποδοχή τους και την εμπιστοσύνη που μου έδειξαν δεν θα μπορούσα να συνεχίσω.   Η συγκεκριμένη δουλειά είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της Κρητικής ενδοχώρας. Η πλειοψηφία των φωτογραφιζόμενων έχει πεθάνει. Μαζί με τον θάνατο τους έφυγε και ένα μεγάλο κομμάτι των παραδόσεων, των πιστεύω τους, των αρχών που οι άνθρωποι εκείνων των χρόνων ασπάζονταν.   Φωτογράφιζα πρόσφατα ξανά στην Κρητική ενδοχώρα. Σοκαρίστηκα με το πόσο διαφορετικοί έμοιαζαν οι άνθρωποι. Ηλικιωμένοι άνδρες με βαμμένα μαλλιά, γυναίκες στην τρίχα ντυμένες, αστραφτερά, μεγάλα, αυτοκίνητα, υπήρχε κάτι το ψεύτικο επάνω τους, καμία σχέση με τους ανθρώπους που φωτογράφησα στα ίδια μέρη τότε. Τα πορτραίτα μου, που είναι σχεδόν 30 χρόνων, απεικονίζουν ανθρώπους με αξιοπρέπεια και παράστημα. Ανθρώπους που είχαν ελάχιστα, αλλά ήταν περήφανοι, αγέρωχοι, σίγουροι για την καταγωγή τους, την θέση τους στο τόπο και τον χρόνο που ζούσαν. Ανθρώπους χωρίς ψεύτικα φτιασίδια επάνω τους, με τα βρώμικα ρούχα της δουλειάς, που δούλευαν σκληρά για την καθημερινή επιβίωση των ιδίων, των παιδιών τους, του χωριού τους, του τόπου τους.   Όλα τούτα μοιάζουν πεπερασμένα και παλιομοδίτικα στα χρόνια που ζούμε. Εγώ η ίδια μοιάζω εκτός τόπου και χρόνου έχοντας λείψει 35 χρόνια από τον τόπο μου και έχοντας μείνει στα πιστεύω εκείνων των χρόνων.   Η συγκεκριμένη δουλειά θα ήθελα να μείνει στην ιστορία του τόπου μας ως καταγραφή μιας εποχής που σχεδόν έχει φύγει, όμως είναι κομμάτι της καταγωγής μας, υπενθύμιση πως οι άνθρωποι με τόσα λίγα μπορούν να καταφέρουν τόσα πολλά.   Υπενθύμιση πως αν δεν αποβάλουμε την δίψα μας για όλο και περισσότερα αγαθά αντί να τα κατέχουμε εμείς θα μας κατέχουν εκείνα… ήδη μας κατέχουν….

©Katerina Kalogeraki, Ordinary People, Jack Sirelling

 — Διδάσκετε φωτογραφία. Εάν διακρίνατε την έλλειψη ταλέντου σε ένα μαθητή σας θα του το λέγατε;
Το φωτογραφικό ταλέντο και γενικώς το θέμα ‘ταλέντο’ είναι μια πολύ σχετική ιστορία. Για μια ελάχιστη μειοψηφία ως ένα σημείο μπορεί να είναι «έμφυτο», αλλά για την πλειοψηφία το ταλέντο μαθαίνεται, διδάσκεται, αναπτύσσεται μέσα από σκληρή δουλειά κερδίζεται με επιμονή, υπομονή και αγώνα. Ούτως ή άλλως και να είναι «έμφυτο», χωρίς σκληρή δουλειά δεν σε πάει μακριά.   Ένας δάσκαλος μπορεί να οδηγήσει τους μαθητές του πολύ παραπέρα μέσα από την πορεία των μαθημάτων του. Το «ταλέντο» των μαθητών στον τομέα της εκπαίδευσης εκτοξεύετε ανάλογα με την κατεύθυνση που τους δίνεις, το θέμα είναι εσύ ως δάσκαλος να έχεις τις γνώσεις, την παιδεία, το ανοιχτό μυαλό, και το όραμα για να τους οδηγήσεις κάπου αλλού μακρύτερα απ’ αυτό που ήδη βρίσκονται.   Αυτό σε συνδυασμό με το να τους αφήνεις ελεύθερους, χωρίς το προσωπικό σου εγώ να μεσολαβεί και να σταματάει εκείνο που οι ίδιοι οι μαθητές θέλουν να δημιουργήσουν, μπορεί να οδηγήσει τον οποιοδήποτε μαθητή των 15 και 16 χρονών πάρα πολύ μακριά.

Πηγή: www.lifo.gr

Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: