Φρέσκα

Το Μπραχάμι μου

της Αλεξάνδρας Λαμπροπούλου

Στα περιβόλια – κοίταξε – βαθιά είναι οι άσπροι κρίνοι,
κάτω από δέντρα φουντωτά λαός δροσολογιέται.
Κωστής Παλαμάς, Η Πολιτεία και η μοναξιά
Ένας φίλος, μου ζήτησε να γράψω κάτι για το Μπραχάμι, για τον τρόπο που βιώνω το χώρο που ζω, για την αίσθηση που αποκομίζω κάνοντας μια βόλτα στις γειτονιές του ή στην αγορά του και για την ενέργεια που εισπράττω από τον συγχρωτισμό μου με τους συμπολίτες μου. Όλα αυτά μετά από μια συζήτηση, που έρχεται και ξαναέρχεται για τούτη τη γειτονιά και για το πώς θα θέλαμε να τη δούμε.

15/5/1960 Θερινός κινηματογράφος ΑΤΤΙΚΟΝ (αργότερα τεσσάρων εποχών) ακριβώς απέναντι του σημερινού Δημαρχείου.

Ήρθα στο Μπραχάμι για πρώτη φορά πριν από περίπου 25 χρόνια, φοιτήτρια. Διατηρώ ακόμα στην μνήμη μου πολύ έντονα την αίσθηση που μου έκανε τούτος ο τόπος. Αντιλήφθηκα αμέσως με το «νεανικό μου βλέμμα», ένα ιδιότυπο «στριμωξίδι», που έχει αυτή η πόλη και έναν ακόμα πιο ιδιότυπο συντηρητισμό, που δεν τον είχα συναντήσει ούτε στη γενέθλια πόλη μου.
Το ιδιότυπο στριμωξίδι απόρροια της άναρχης δόμησης, δίνει έναν ξεχωριστό χαρακτήρα αλλά και αποτέλεσμα. Αυτή η δόμηση που κυριάρχησε στο μεγαλύτερο μέρος του δήμου, δεν δίνει στον κάτοικο ούτε την αίσθηση της συγκατοίκησης της πολυκατοικίας, αλλά ούτε και την αίσθηση της απομόνωσης της μονοκατοικίας, καθώς η διπλανή μονοκατοικία βρίσκεται ακριβώς επάνω στην «πλάτη μου» ή στα «πλευρά μου» και πολλές φορές «σπρώχνει» και «ενοχλεί» επικίνδυνα.
Αυτό το στριμωξίδι δημιουργεί μια επιθετικότητα στους ανθρώπους. Ένα χαρακτηριστικό αυτής της συμπεριφοράς είναι το εξής περιστατικό: πάρκαρα πριν από μέρες έξω από super market και ο άνθρωπος που έμενε εκεί, μου είπε με άσχημο τρόπο να μην ξαναπαρκάρω στο «σπίτι του», γιατί θα μου κάνει ζημιά στο αυτοκίνητο επειδή θεωρούσε ότι ο δρόμος είναι δικός του. Αυτό είναι μια ακραία συμπεριφορά, όμως πόσες φορές δεν έχουμε διαβάσει στο βλέμμα των ανθρώπων τα ίδια λόγια που δεν τόλμησαν να προφέρουν;
Όσο γα τον συντηρητισμό είναι τύπου «Αστόρια», όπου πρέπει να διατηρήσουμε την mentalité της επαρχίας καταγωγής μας, από έκδηλο το φόβο ότι θα χάσουμε την ταυτότητά μας και θα υπερισχύσει η τάδε ή η δείνα «αντίπαλη» κοινωνική ομάδα. Ακόμα και σήμερα, αυτός ο επαρχιωτισμός των μεταναστών του Μπραχαμίου βρίσκεται ατόφιος, εντοιχισμένος στους τοίχους αυτών των ιδιότυπων οικογενειακών μονοκατοικιών τους, αλλά και ενταφιασμένος κάτω από τον ασφαλτοτάπητα των δρόμων.
Πέρα από αυτά, το χωριό τούτο με την δομή της αγοράς και την ενέργεια που συνάντησα πριν από 25 χρόνια, ελάχιστα άλλαξε, θα έλεγα ότι συρρικνώθηκε κιόλας, σε επιμονή και πείσμα ακόμα και καιρών που άλλαξε μορφή όλη η Ελλάδα. Αυτό πράγματι, ακόμα περισσότερο σήμερα, δίνει σε πρώτη εντύπωση την αίσθηση μιας κουρασμένης, γερασμένης και απωθητικής πόλης με έντονο το στοιχείο της φυγόκεντρης τάσης.
 Αυτή η τάση σήμερα εκφράζεται ως εξής: τα πάντα συμβαίνουν στα σύνορά του λες και στο εσωτερικό της πόλης, στο «μεδούλι», υπάρχει κάτι που πρέπει να κρύψουμε. Η εμπορική δραστηριότητα της πόλης αναπτύσσεται στην περιφέρειά της (Πλ. Καλογήρων, Metro mall, Θεομήτωρος, Γήπεδο). Η διασκέδαση και η ψυχαγωγία των κατοίκων λες και δεν επιτρέπεται μέσα στην πόλη και όλοι τρέχουν έξω από αυτή να βρουν τη χαρά. Φαίνεται σαν να είναι πολύ δύσκολο αυτή η πόλη να τροφοδοτηθεί, ακόμα και από τη δική μας δαπάνη ενέργειας. Στο Μπραχάμι επιστρέφουμε όλοι μόνο για ύπνο,  λες και η πόλη είναι η νόμιμη σύζυγος, που έχουμε βαρεθεί αλλά επιστρέφουμε από καθήκον. Λίγοι άνθρωποι πραγματικά ζουν την πόλη αυτή, τη χαίρονται, την αγαπούν και αισθάνονται περήφανη για αυτήν.  Τι φταίει λοιπόν;
Όσο με απασχολούσε η συγγραφή του κειμένου αυτού, ρώτησα πολλούς φίλους που έχουν γεννηθεί στο Μπραχάμι τι τους αρέσει στον τόπο τους. Η αυθόρμητη απάντηση όλων ανεξαιρέτως, ήταν: «Τίποτα!!». Στην επιμονή μου να βρουν κάτι, όλοι βέβαια κατέληξαν στα «αυτονόητα» πλεονεκτήματα της γειτονιάς μας:
ΡΕΜΑ ΠΙΚΡΟΔΑΦΝΗΣ
         Είναι πολύ κοντά στο κέντρο της Αθήνας, αλλά σε απόσταση ασφαλείας για να ζεις πιο ανθρώπινα.
  •        Είναι πολύ κοντά στη θάλασσα, λιγότερο από 10 λεπτά, με τα θετικά που συνεπάγεται αυτό.
  •       Έχει εξαιρετικό κλίμα και ατμόσφαιρα.
  •        Είναι σχετικά ασφαλής γειτονιά, με χαμηλή εγκληματικότητα, παρότι έχει δυσφημιστεί αρκετά από τα ΜΜΕ.
  •    Το ρέμα της Πικροδάφνης είναι ένας φυσικός πνεύμονας μέσα στην πόλη και πολύ σημαντικό στοιχείο του φυσικού περιβάλλοντος, που ευτυχώς έχει διασωθεί στο μεγαλύτερο μέρος του, ώστε να λειτουργεί, παρότι δεν έγινε ποτέ φιλικό για τον κάτοικο που γειτνιάζει.

Τα παραπάνω όμως, οι περισσότεροι τα παραγνωρίζουν ή δεν τα αξιολογούν όσο θα έπρεπε. Ακόμα και σήμερα ο Μπραχαμιώτης έχει την ψυχολογία του νόθου τέκνου, γιου της υπηρέτριας με τον «κύριο», που ζει στο παράσπιτο της νόμιμης οικογένειας και φορά τα ακριβά αποφόρια των νόμιμων τέκνων. (Στη Ν. Σμύρνη, την Αργυρούπολη, τη  Γλυφάδα… εκεί βγαίνουν πια τα νέα παιδιά και δημιουργούν δεσμούς και μνήμες).
Στις μέρες που διανύουμε ανάμεσα στα συντρίμμια της δανεικής ζωής του παρελθόντος, έχουμε αρχίσει να αντιλαμβανόμαστε πια ότι η πραγματική ποιότητα της ζωής μας, συνίσταται κυρίως στην συναναστροφή, την αλληλεγγύη, τους δεσμούς μεταξύ των κοινωνικών ομάδων, την ανταλλαγή απόψεων, την ψυχαγωγία, αλλά και τη δράση και τη συμμετοχή στα κοινά. Είναι βέβαιο ότι και ο Δήμος μας και οι πολίτες του έχουν έλλειμμα σε αυτό. Πολλοί θα πουν ότι για να διορθωθεί αυτό και να υπάρξει μεγαλύτερη ενότητα πρέπει να υπάρξει πολιτική βούληση από τους εκάστοτε δημοτικούς άρχοντες, έτσι ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις και να γίνουν οι εστίες που θα κρατήσουν τον κόσμο στο δήμο (κεντρική πλατεία, κεντρική αγορά με μοντέρνα αισθητική και δομές, πεζόδρομοι που θα μπορούσαν να τραβήξουν επιχειρηματίες να επενδύσουν στην διασκέδαση κλπ.) και θα του δώσουν το κίνητρο για τα παραπάνω, και ίσως να είναι ακριβώς έτσι ή πάλι όχι….

Όμως εγώ βλέπω το θέμα από άλλη σκοπιά. Τα ρεαλιστικά προβλήματα του Δήμου τα γνωρίζουμε όλοι και είναι σίγουρο πως αυτά θα παραμείνουν αναλλοίωτα και στο μέλλον, γιατί ας μην κοροϊδευόμαστε, αυτός ο τόπος για να αλλάξει πραγματικά μορφή από την διαμορφωμένη του κατάσταση, χρειάζεται πολύ δραστικές, ριζοσπαστικές και μεγάλες αλλαγές και αυτό είναι πολύ δύσκολο να πραγματοποιηθεί, όσο οι εκάστοτε παρατάξεις που διοικούν το Δήμο διαχειρίζονται μια κατάσταση με την λογική του «τρεις το λάδι, τρεις το ξύδι, τρεις και η κακή μας μοίρα» και δεν εργάζονται με τη διάθεση ενός τρελού ονειροπόλου.
Σε ότι όμως μας αφορά και σε αυτό που μπορούμε όλοι να συμβάλουμε για μια αλλαγή, είναι να αναδείξουμε σε πλεονέκτημα αυτό που έχουμε καταχωρήσει μέσα μας σαν μειονέκτημα. Το πραγματικό πλεονέκτημα αυτού του Δήμου είναι ότι είναι ακόμα «χωριό», και αυτό το χωριό πρέπει να διαφυλάξουμε και να αναπτύξουμε. Είναι πραγματικά, ευχής έργον, που σε αυτή την κιμαδομηχανή που λέγεται Αθήνα, υπάρχουν ακόμα γειτονιές σαν το Μπραχάμι με νοοτροπία χωριού. «Χωριό»  σημαίνει και πιο ανθρώπινες σχέσεις. Στο χωριό μπορώ να κυκλοφορώ χωρίς την καταδυναστευτική επιτήδευση του μοντέρνου αστού.

Από τη δική μου προσωπική σχέση με το Μπραχάμι και τους ανθρώπους του έχω να πω, πως:
  • Μου αρέσει να πηγαίνω στον ψαρά στο νέο τέρμα γιατί με λέει με το όνομά μου και δεν θέλω να πηγαίνω στο supermarket της μαζικότητας και της ισοπέδωσης.
  • Μου αρέσει να ψωνίζω τα ρούχα μου στην Joanna, γιατί ξέρει ακριβώς τι θέλω και δεν αντέχω αυτή τη συντριβή μου, από τη χωρίς συναίσθημα καταναλωτική «μάζα» του mall.
  • Μου αρέσει που ο γείτονάς μου από την διπλανή πολυκατοικία που του έλαχε να έχει μπροστά του 2 κάδους σκουπιδιών, κατεβαίνει μια φορά το μήνα και ασπρίζει το χώρο για να είναι καθαρός και ας μας στραβοκοιτάζει καμιά φορά αν δεν κλείνουμε το καπάκι.
  • Μου αρέσει που στη γωνιακή μονοκατοικία από το σπίτι μου, μαζεύουν και κλαδεύουν τις ελιές που βρίσκονται στο πεζοδρόμιο και δεν περιμένουν το συνεργείο του Δήμου που δεν θα έρθει ποτέ.
    • Μου αρέσει να πηγαίνω για καφέ σε αυτό το «παραδοσιακό» καφενείο στην Σκουφά λίγο πριν από το ρέμα, γιατί είναι ακριβώς αυτό και τίποτα παραπάνω, ανεπιτήδευτο, απλό και «χωριάτικο».
    • Μου αρέσει να ακούω τα βατράχια του ρέματος το καλοκαίρι.
    • Μου αρέσει να πηγαίνω στο στρογγυλό ή το 1ο δημοτικό όταν αυτά ανοίγουν τις πόρτες τους για εκδηλώσεις, γιατί είναι και από τα λίγα μέρη που μου αρέσουν στο Δήμο μου.
    • Μου αρέσει το ραντεβού κάθε Άνοιξη στον Αντεμισάρη για να πάρω τα φυτά μου και το προτιμώ χίλιες φορές από το Praktiker.
    • Μου αρέσει να περπατάω στους πεζόδρομους εκεί γύρω από τη Θάλειας και τη Νοταρά που ακόμα υπάρχουν μονοκατοικίες άνετες και καμιά φορά να κρυφοκοιτάζω με ζήλεια τους ανθρώπους να πίνουν τον απογευματινό καφέ τους στα ferforgé του κήπου τους .
    • Μου αρέσει, ακόμα και αν νευριάζω, που τα καλοκαιρινά πρωινά τα πουλιά κάνουν τόση φασαρία και με ξυπνάνε και ξέρω πως σε άλλες περιοχές της Αθήνας δεν ακούν άλλο τιτίβισμα από των περιστεριών.
    • Μου αρέσει που έχω λεμονιές στον κήπο μου και που έρχονται ακάλεστοι οι γείτονες και παίρνουν όταν ψήνουν έξω στο δρόμο τις Κυριακές…και με όλα αυτά καμιά φορά σκέφτομαι…, πως τούτο το «χωριό μου» πια, με την άναρχη δόμηση, την ερασιτεχνική του ύπαρξη, και την αταξία που αποπνέει, μπορεί να είναι ένας δύσκολος χώρος να ζεις αλλά την ίδια στιγμή,  είναι και ένας χώρος που σε αφήνει ελεύθερο και σου δίνει μια τεράστια ευκαιρία και δυνατότητα για να δράσεις και να δημιουργήσεις. Όπως και το νόθο παιδί της οικογένειας που έχει μεγαλύτερο κίνητρο να δημιουργήσει και να παλέψει στη ζωή του για το καλύτερο…

  • Αναδημοσίευση από imaginistes.com  16/10/13

Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: