Φρέσκα

“Δι’ Εαυτόν τα περιεχόμενα του Καθ’ Εαυτόν;”

της Αλεξάνδρας Λαμπροπούλου

Υπάρχει ένα σκοτεινό δωμάτιο στα ενδότερά μας που δεν θα εισέλθουμε ποτέ. Έχει σφαλιστές πόρτες και παραθυρόφυλλα. Ούτε λόγος να δεις μέσα από τις γρίλλιες του. Εκεί κατοικεί ένα “πλάσμα” που μοιράζεσαι μαζί του τις ζωτικές σου λειτουργίες. Δεν βγαίνει ποτέ, όταν μπορείς να το δεις, όσο και αν παραφυλάξεις. Είναι πάντα εκεί. Οικότροφος ισοβίτης, σεσημασμένος, που έχει λόγο και κατευθύνει πολλές φορές τα πράγματα όταν εσύ για λίγο αφαιρεθείς. Αλίμονο σε ξέρει καλύτερα από τον καθένα και σε παραφυλάει επίσης.
Έχοντας περάσει ένα δεκαπενθήμερο οξέων πόνων, μπήκα σε ένα δαίδαλο σκέψεων και υποθέσεων, όχι για πρωτη φορά, προσπαθώντας να ανακαλύψω τί; Αφουγκράζομαι και παραφυλάω μέσα στις σκιές μήπως και εμφανιστεί το «ζώο». Το ζώο που περιέγραψε ο Ξαβιέ ντε Μαίστρ στο «Ταξίδι στο δωμάτιό μου» προεκτείνοντας τον συλλογισμό του Πλάτωνα για την ψυχή και το σώμα ή αλλιώς ο «Genius» που περιέγραψε ο Giorgio Agamben, ο γενέθλιος δαίμονας, με τον οποίο διατηρούμε μια μύχια σχέση με μια ξένη απαιτητική ύπαρξη σε μια ζώνη υποχρεωτικά αγνωσίας.

Το ασυνείδητο, σκιώδες και τρομακτικό ενίοτε, είναι ένα σπουδαίο πεδίο εμπειρικής γνώσης στη σφαίρα της αθεμελίωτης σκέψης. Είναι το προσωπικό βίωμα που μας διχάζει, πολύ μακριά από την επιστημονική σκέψη που προτάσσεται. Φαίνεται όμως πως εύκολα ξηλώνει την πρωτοκαθεδρία του «Εγώ σκέφτομαι».
Άραγε μπορώ να πω ότι είμαι αυτή η γλώσσα που μιλάω με τις περιορισμένες της δυνατότητες; Μπορώ να πω ότι είμαι η εργασία που κάνω και που χάνεται; Είμαι η ζωή που ζω, οι σκέψεις που κάνω; Ποιος είναι αυτός ο δύσκολος δεσμός της σκέψης και του είναι; Ποια είναι η σχέση του ανθρώπου με το άσκεπτο; Ρωτά ο Φουκώ, και πίσω από αυτόν οι προηγηθέντες φιλόσοφοι.
Επανέρχομαι στον αρχικό συλλογισμό που υπαγόρευσε αυτό το κείμενο με μια αβεβαιότητα. Ποιός πονάει; Εγώ ή το “ζώο”; Και ποιός εν τέλει γράφει αυτό το κείμενο; Εγώ ή αυτό; Και τελικά το σώμα μας το ορίζουμε εμείς; Πόσο μας ανήκει; Μήπως οι τίτλοι ιδιοκτησίας του έχουν παρέλθει σε ξένα χέρια;
Ο Agamben, λέει ότι το σώμα μας δεν μας ανήκει. Έχοντας μετατραπεί από άνθρωποι σε πολίτες, έχουμε εκχωρήσει τα κυριαρχικά του δικαιώματα. Και ο Φουκώ λέει ότι το «Εγώ σκέφτομαι» δεν οδηγεί στην προφάνεια του «Εγώ υπάρχω».
Εδώ εμφανίζεται πάλι στην ιστορία μας ο πόνος. Γιατί συνεχίζω να πονάω ενώ έχω ήδη λάβει την πλήρη ιατρική μου γνωμάτευση και θεραπεία; Μήπως με την απομάγευση του κόσμου τούτου, αυτή ήταν λειψή; Μήπως αυτή δεν εισήλθε ποτέ, όπως άλλωστε κι εγώ, στο δωμάτιο που κατοικεί το «ζώο» που υποφέρει, και παρέμεινε στο δέρμα σαν αλοιφή για ενυδάτωση; Μήπως η σύγχρονη ιατρική ακολουθούμενη τα πρότυπα του κόσμου τούτου δεν φτάνει για την πλήρη ίαση;
Ο Ιπποκράτης έλεγε ότι η ισορροπία των χυμών μας, αίμα, φλέγμα, κίτρινη και μαύρη χολή δημιουργεί την «κράση». Δεν εντόπιζε τη νόσο στα όργανα. Θεωρούσε πως ο άρρωστος αποτελεί ενιαία ψυχοσωματική οντότητα και ότι ή αρρώστια διέπεται από φυσικούς νόμους. Θεμελιωτής της ορθολογικής ιατρικής πολύ μακριά όμως ακόμα από την πλήρη κυριαρχία του κοσμικού στοιχείου, εκεί όπου χάθηκε η σχέση της «φύσης» με το σώμα, πέτυχε το αρμονικό συνταίριασμα της ανθρωποκεντρικής επιστήμης με την ιατρική τέχνη και τον φιλοσοφικό στοχασμό.
Στα «ιατρεία» της αρχαίας Ελλάδας, που δεν ήταν άλλα από τους ναούς του Ασκληπιού, η τελετουργία της ίασης του ασθενή ήταν μια μακριά προετοιμασία του με διατροφή και ηρεμία για να μπορέσει την κρίσιμη στιγμή να επέλθει η θεραπεία σαν λύση που ανεβαίνει από το ασυνείδητο. Όλα τούτα πολύ μακριά από την συνήθη λογική, την κοινότοπη, μετά τη Βιομηχανική Επανάσταση.
Ο σύγχρονος κόσμος του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού πίστεψε πως θα τα βγάλει πέρα χωρίς τις τελετουργίες, ενσυνείδητες ή ασυνείδητες, θεωρώντας τες ξεπερασμένες δεισιδαιμονίες. Προσπάθησε να ορίσει και να βυθομετρήσει το ασυνείδητο, ίσως και για να το απομυθοποιήσει, εκλογικεύοντάς το. Εις μάτην όμως. Η ζωή μας σήμερα, διέπεται από τελετουργίες. Ακόμα και η εξουσία και η επιστήμη στηρίζονται σε τελετουργίες και μαγείες που θα ζήλευε και ο μάγος μιας πρωτόγονης φυλής. Ο κόσμος μας είναι γεμάτος με αδελφότητες, συντεχνίες, κάστες και σαμάνους με ιαματικά φυλακτά που μιλούν μια γλώσσα που μακράν απέχει από τον ορθολογισμό που επικαλούνται. Έχουμε γίνει μια κοινωνία άθεων γεμάτη πιστούς, θα πει κάποιος, δεν ενθυμούμαι ποιος, πιθανολογώ Γάλλος.
Βέβαια ποτέ η κλασική ιατρική δεν υποσχέθηκε την ίαση παρά μόνο την συμπτωματική θεραπεία μιας ασθένειας που βρίσκεται στη σκιά. Αλλά αν αυτό δεν το κάνει η σύγχρονη ιατρική του 21ου αιώνα, τότε ποιος θα το κάνει;
Η ασθένεια πραγματώνει τον άνθρωπο, τον ολοκληρώνει και βγάζει στην επιφάνεια το ψυχικό του περιεχόμενο ως σύμπτωμα, το οποίο όμως είναι ένα σημείο των εκάστοτε καιρών, συνθηκών και ανθρώπων. Είναι φαύλος ο κύκλος και δύσκολη η θεώρηση της δομής μας και της προβληματικής σωματοποίησης της, που είναι η ασθένεια. Όποιος έχει ώτα ακούει…
Σκέψεις ανολοκλήρωτες και συγκεχυμένες ενός πονεμένου σώματος…
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: